Πόση είναι η μαγνητική (ελκτική) δύναμη μεταξύ δύο ηλεκτρονίων;

Γιατί μας ενδιαφέρει; Μεταξύ των ηλεκτρονίων ασκείται απωστική ηλεκτρική δύναμη. Ωστόσο όταν τα ηλεκτρόνια κινούνται, ασκείται και ελκτική μαγνητική δύναμη. Ποια υπερισχύει;

Στο διπλανό Σχήμα φαίνεται ένα θετικά ηλεκτρισμένο σωματίδιο που κινείται με ταχύτητα \vec{v}. Όταν το μέτρο της ταχύτητας του σωματιδίου είναι πολύ μικρότερο από την ταχύτητα του φωτός c, δηλαδή v<<c, το μαγνητικό πεδίο του έχει τα διανυσματικά χαρακτηριστικά του μαγνητικού πεδίου του νόμου Biot-Savart, όπως φαίνεται στο Σχήμα. Το μέτρο του δίνεται από τη σχέση B =\frac{\mu_0}{4\pi}\frac{qv}{r^2}\eta\mu\,\theta.

Στο Σχήμα φαίνονται δύο ηλεκτρόνια που κινούνται παράλληλα με σταθερή ταχύτητα μέτρου v. Να αποδείξετε ότι ο λόγος του μέτρου της (απωστικής) ηλεκτρικής δύναμης προς το μέτρο της (ελκτικής) μαγνητικής δύναμης μεταξύ των δύο ηλεκτρονίων είναι \frac{F_{\eta\lambda}}{F_\mu} =\frac{c^2}{v^2}.

Η τιμή της σταθεράς του νόμου του Coulomb είναι k_C = 9\cdot 10^9 \frac{Nm^2}{C^2}. Επίσης: \mu_0 =4\pi\cdot 10^{-7} \,\frac{Tm}{A} και c = 3\cdot 10^8 m/s.

Απάντηση

Στο Σχήμα φαίνονται οι δυνάμεις που ασκούνται στο πάνω ηλεκτρόνιο από το ηλεκτρικό και το μαγνητικό πεδίο που δημιουργεί το κάτω ηλεκτρόνιο.

Ηλεκτρική Δύναμη (δύναμη Coulomb): F_{\eta\lambda} = k_c \frac{q^2}{r^2} (1), όπου q είναι η απόλυτη τιμή του φορτίου του ηλεκτρονίου.

Μαγνητική Δύναμη: F_{\mu}=q\, v\, B \Rightarrow F_{\mu} = q\, v\, \frac{\mu_0}{4\pi}\frac{qv}{r^2} \Rightarrow F_{\mu} = \frac{\mu_0}{4\pi}\frac{q^2v^2}{r^2} (2).

Σύγκριση της ηλεκτρικής δύναμης με τη μαγνητική: Από την (1) και τη (2) προκύπτει: \frac{F_{\eta\lambda}}{F_{\mu}} = \frac{k_c \frac{q^2}{r^2}}{ \frac{\mu_0}{4\pi}\frac{q^2v^2}{r^2}} \Rightarrow \frac{F_{\eta\lambda}}{F_{\mu}}=\frac{4\pi\, k_{c}}{\mu_0\,v^2} \Rightarrow \frac{F_{\eta\lambda}}{F_{\mu}}=\frac{4\pi\, 9\cdot 10^9}{4\pi\,10^{-7}\,v^2} \Rightarrow \frac{F_{\eta\lambda}}{F_\mu} =\frac{c^2}{v^2}.

Παρατήρηση: Από την τελευταία σχέση προκύπτει: v^2 \frac{F_{\eta\lambda}}{F_\mu} = c^2. Επειδή v<<c, από την προηγούμενη σχέση προκύπτει: v^2<<v^2 \frac{F_{\eta\lambda}}{F_\mu} \Rightarrow F_\mu<<F_{\eta\lambda}.

Συμπέρασμα: Όταν η ταχύτητα των ηλεκτρονίων είναι πολύ μικρότερη από την ταχύτητα του φωτός, η ηλεκτρική (απωστική) δύναμη είναι πολύ μεγαλύτερη από την μαγνητική (ελκτική) δύναμη και γι’ αυτό τα ηλεκτρόνια απωθούνται μεταξύ τους.

Πρότυπα Θέματα Φυσικής
Ευρετήριο

Discover more from Πρότυπα Θέματα Φυσικής

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Απάντηση

Discover more from Πρότυπα Θέματα Φυσικής

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading

Discover more from Πρότυπα Θέματα Φυσικής

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading